Διακεκριμένες Γλώσσες του Ιμαλαϊα
Το Ιμαλάια εκτείνεται σε 5 χώρες (Πακιστάν, Ινδία, Νεπάλ, Μπουτάν, Κίνα/Θιβέτ) και φιλοξενεί 4 μεγάλες γλωσσικές οικογένειες με δεκάδες γλώσσες. Δεν υπάρχει μία «κυρίαρχη» γλώσσα που καλύπτει την καρδιά.
Κατά Οικογένεια & Περιοχή
Σινο-Θιβετικές (Θιβετο-Βιρμάνες) — Πυρήνας Ιμαλαϊα
- Θιβετικές: Τυπικά Θιβετικά (Λάσα, ~1,2εκατ.), Καμς, Αμντό; Ζονγκά (επίσημα Μπουτάν, ~600χ χιλιάδες); Σέρπα (Κούμπου, ~150χ χιλιάδες); Λαδακί/Μπάλτι (Λαδάκ/Μπαλτιστάν); Σικιμές (Σικίμ).
- Ιμαλαϊκές: Νεπαλικά (Ινδο-αριάνα αλλά κοινή γλώσσα του Νεπάλ, 17εκατ. μητρικός, 30εκατ.+ συνολικά) — πιο ευρέως ομιλούμενη στο Ιμαλάια συνολικά.
- Κιράντι: Λιμπού, Ράι, Σουνγουάρ, Γιάκα (Ανατολικό Νεπάλ).
- Μποντικά: Μπουμτάγκ, Τσανγκλά (Ανατολικό Μπουτάν/Δυτική Αρουναχάλ).
- Ταμαγκικές: Ταμάγκ, Γκουρούγκ, Θακαλί, Τσάντγял (Κεντρικό Νεπάλ).
- Νεαρικές: Νεπάλ Μπάσα (Κοιλάδα Καθμαντού, ~1εκατ.).
Ινδο-αριάνες — Νότιο & Δυτικό Ιμαλάια
- Δυτικά Παχάρι: Ντόγκρι (Τζαμμού), Καγκρί, Μανδιαλί, Τσαμπεάλι (Χιμάτσαλ), Γκαργουάλι, Κουμαόνι (Ουταρακάντ).
- Κασμίρικα (Νταρντικές) — Κοιλάδα Κασμίρ (~7εκατ.).
- Χίντι/Ουρντού — πεδιάδα/προήγια, κοινή γλώσσα Ινδίας.
- Πενιάμπι — Παχάρι/Ποθουάρι διαλέκτοι στα προήγια Τζαμμού.
Άλλες Οικογένειες
- Δραβιδικές: Καμία στο Ιμαλάια σωστά (νότια Ινδία).
- Αυστροασιατικές: Καμία (κεντρική/ανατολική Ινδία).
- Γλωσσικές μονάδες: Μπουρουσάσκι (Χούντζα, Β. Πακιστάν) — μοναδική, χωρίς γνωστές συγγενείς.
Κοινές Γλώσσες
- Νεπαλικά — Νεπάλ, Σικίμ, Νταρτζίλινγκ, Μπουτάν (συνηθισμένα).
- Χίντι/Ουρντού — Ινδικό Ιμαλάια, Πακιστάν.
- Τυπικά Θιβετικά — Θιβέτ, διασπορά.
- Αγγλικά — εκπαίδευση, τουρισμός, κυβέρνηση (Ινδία, Νεπάλ, Μπουτάν).
Αν μία γλώσσα: Νεπαλικά έχει τη μεγαλύτερη βάση ομιλητών στο Ιμαλάια. Αλλά η περιοχή είναι γλωσσικό μωσαϊκό — σχεδόν κάθε κοιλάδα έχει τη δική της γλώσσα.