Η Συμφωνία Βαρσοβίας, επίσημα Συμφωνία Φιλίας, Συνεργασίας και Αμοιβαίας Βοήθειας, ιδρύθηκε στις 14 Μαΐου 1955 ως άμεσος γεωπολιτικός αντισταθμός του Οργανισμού Βορειοατλαντικής Συμφωνίας (ΝΑΤΟ), ιδρυμένου εξάπτο χρόνια νωρίτερα το 1949. Ο άμεσος καταλύτης ήταν η ένταξη της Δυτικής Γερμανίας στο ΝΑΤΟ το 1954, την οποία η Σοβιετική Ένωση ένιωθε ως σοβαρή απειλή στην ασφάλεια της σφαίρας επιρροής της στην Ανατολική Ευρώπη.
Η συμφωνία δέσμευε την Σοβιετική Ένωση και επτά δορυφορικά κράτη — Πολωνία, Ανατολική Γερμανία, Τσεχοσλοβακία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και Αλβανία — σε ενιαία στρατιωτική ιεραρχία υπό σοβιετική ηγεμονία. (Η Αλβανία αναχώρησε το 1961.) Οι αναφερόμενοι στόχοι ήταν συλλογική άμυνα εναντίον επίθεσης και διατήρηση ειρήνης στην Ευρώπη, αλλά στην πράξη στέρεωσε τον σοβιετικό στρατιωτικό και πολιτικό έλεγχο στην Ανατολική Ευρώπη.
Η Συμφωνία Βαρσοβίας διατηρούσε μεγάλες μόνιμες δυνάμεις, διενεργούσε κοινές ασκήσεις και τυποποίησε εξοπλισμό κατά τη σοβιετική γραμμή. Παρέμβαινε στρατιωτικά σε μέλη-κράτη, κυρίως η εισβολή του 1968 στη Τσεχοσλοβακία για καταστολή της Πράγας Άνοιξης. Η συμμαχία διαλύθηκε επίσημα την 1η Ιουλίου 1991, μήνες πριν από την ίδια την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, σηματοδοτώντας το τέλος της διπολικής στρατιωτικής δομής του Ψυχρού Πολέμου στην Ευρώπη.
