Το αστικό τοπίο της Ιταλίας διαβάζεται σαν ιστορία της Δυτικής πολιτισμού. Κάθε κύρια πόλη εμβαδίζει ένα ξεχωριστό περιφερειακό χαρακτήρα, οικονομικό ρόλο και καλλιτεχνική κληρονομιά. Από την αρχαία πρωτεύουσα στην πρωτεύουσα της μόδας, από τις πόλεις των καναλιών στα ρεναissanteσικά διαμάντια, αυτές οι δέκα πόλεις παρουσιάζουν την εκπληκτική ποικιλία της Ιταλίας.
Η Ρώμη δεν είναι απλώς η πολιτική πρωτεύουσα της Ιταλίας (2,8 εκατ. μητρο.)—είναι ένα ανοιχτό μουσείο όπου η Αγορά, το Κολοσσαίο και το Πάνθεον συνυπάρχουν με μπαρόκ πλατείες και τη Βατικανική Πόλη. Η πόλη εκτείνεται σε 2.800 χρόνια συνεχούς κατοίκησης, στρώματα αυτοκρατορίας, παπατού και σύγχρονης δημοκρατίας. Πέρα από μνημεία, η Ρώμη λειτουργεί ως διοικητική καρδιά της Ιταλίας, βάση κινηματογράφου (Τσινεχίτα), και πανεπιστημιακό κέντρο με τη Λα Σαπιένια (μεγαλύτερο στην Ευρώπη).
Η Μιλάνο (3,2 εκατ. μητρο.) οδηγεί την οικονομία της Ιταλίας: χρηματοπιστωτικά (Μπόρσα Ιταλιάν), μόδα (κουαδριλατέρο ντελλα μόδα), σχεδιασμός (Σαλόνε ντε Μόμπιλε), εκδόσεις. Το Γκοτικό Ντουόμου (έξι αιώνα για να ολοκληρωθεί) κοσμεί μια πόλη που ξαναχτίστηκε μετά τους βορβούς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου σε μια λουστρά, κατακόρυφη μητρόπολη. Το Τελευταίο Δείπνο του Λεονάρντο στο Σάντα Μαρία ντελλε Γκράτσιες θυμίζει στους επισκέπτες ότι η καινοτομία έχει βαθιές ρίζες εδώ. Δύο αεροδρόμια (Μαλπένσα, Λινάτε) και ρυθμός ταχύτητας κάνουν την Μιλάνο την παγκόσμια πύλη της Ιταλίας.
Χτισμένη σε 118 νησιά σε μια λιμνοθάλασσα, η Βενετία (260.000 κάτοικοι, 30 εκατ. ετήσιοι επισκέπτες) αφοσιώνει την αστική λογική. Καμία αυτοκίνητα, μόνο βαπτοριά και γονδόλες. Η Πλατεία Σέντ Μαρκ, το Παλάτι του Ντότζε και η Γεφύρα Ριάλτο περιβάλλουν μια πόλη που ήταν ναυτική δημοκρατία για 1.100 χρόνια. Σήμερα πολεμάει υπέρτουρισμό, ανερχόμενες θάλασσες και πληθυσμική μείωση—αλλά παραμένει μοναδικό εργαστήριο τέχνης (Μπιεννιάλε), κινηματογράφου (Φεστιβάλ), και προσαρμοστικής διατήρησης.
Η Φλωρεντία (1 εκατ. μητρο.) φέρει ανεπαρκώς πολιτισμικό βάρος. Τα Οφφίτσι, Ακαδημία (Μιχαέλαντζέλο Νταβίδ), Ντουόμου (κούπα Μπρουνελέσκι), και Πόντε Βέκιο säν δρόμο τον Αρνο σε περιπατητικό πυρήνα. Η κληρονομιά των Μέντσι χρηματοδότησε τέχνη που ορίσει την Αναγέννηση. Σήμερα, μόδα (Πίτι Ιματζίνε), δέρμα, χρυσοχοεία, και τουρισμός οδηγούν την οικονομία. Οι περιφερειακές κλόνοις Κιάντι παράγουν παγκόσμιας κλάσης κρασί.
Η Ναπόλη (3 εκατ. μητρο.) είναι ραφ, ζωντανή και αντιφατική. Γέννηση της πίτσας (Μαργαρίτα, 1889), πύλη για Πομπηία και Κάπρι, σπίτι του Τεάτρο ντε Σαν Κάρλο (παλαιότερο ωπερχάους). Το ιστορικό της κέντρο είναι τόπος UNESCO Ελληνικά, Ρωμαϊκά, Норμανικά, Ισπανικά στρώματα. Προκλήσεις—απόβλητα, κίνηση, ανισότητα—συνυπάρχουν με εξαιρετική ενέργεια, δρόμια ζωή, και γαστρονομική παράδοση που ορίζει τη νοτιοιταλική ταυτότητα.
Η Τουρίνο (1,7 εκατ. μητρο.) έδωσε στην Ιταλία την πρώτη πρωτεύουσα (1861–1865), την αυτοκινητοβιομηχανία (Φιάτ), και την καφέ κουλτούρα (Λαβάτσα, Μπιαλέτι). Το τετράγωνο Μπαρόκ κέντρο, Μολέ Αντωνελιάνα (μουσείο κινηματογράφου), και Αιγυπτιακό Μουσείο (δεύτερο μόνο μετά την Καΐρο) αντανακλούν την μεγαλοπρέπεια Σαβοΐας. Μετά-βιομηχανική ανακατασκευή εστιάζει σε αερодиναμική, ΠΛΗ, και κληρονομιά 2006 Χειμερινών Ολυμπιακών.
Η Μπολόνια (1 εκατ. μητρο.) κερδίζει τα τρία της παραλήγματα: παλαιότερο πανεπιστήμιο της Δύσης (1088), πλούσια κουζίνα (μορταδέλλα, ταγιατελλέ ντε ραγού, τορτελλίνι), και αριστερά πολιτική. Οι πορτίκοι της (38 χλμ, UNESCO) στέγουν τους πεζούς. Οι «Δύο Πύργοι» κλίνουν πάνω σε μεσαιωνικό κέντρο που τρέφει την «Κοίλαδα Τροφίμων» της Εμίλιας-Ρομάγνας (Παρμεζάνο, προσούτο, βαλσάμικο). Υψηλός ρυθμός σιδηρόδρομος βάζει τη Μιλάνο σε 65 λεπτά.
Η Τζένοβα (850.000 μητρο.) ανεβαίνει απόξυς λόφους από ένα ιστορικό λιμάνι που ξεκίνησε Σταυροφορίες και Κολόμβο. Τα Ρολί Παλάτια (UNESCO) στήριξαν τη Στράδα Νουβά. Το Ακουάριον (μεγαλύτερο Ευρώπης) αναβίωσε το Παλιό Λιμάνι (Ρέντσο Πιάνο). Στενά καρουτζι δρομάκια κρύβουν εργαστήρια, φουρνούς φωκατσιάς, και μια ραγγωδή αυθεντικότητα που ο μαζικός τουρισμός δεν έχει εξομαλύνει.
Η Παλέρμο (1,3 εκατ. μητρο.) συνθέτει Φοινικική, Ελληνική, Αραβική, Норμανική, και Ισπανική κυριαρχία. Αραβικο-Νορμανικές εκκλησίες (UNESCO), πολυσύχναστες αγορές (Μπαλλάρο, Βουτσιρία), και street food (αρατσίνι, πανέλλες) δημιουργούν αισθητική ένταση. Το Τεάτρο Μάσιμο στήριζει ένα πολιτιστικό αναβίωση. Προκλήσεις—κίνηση, απόβλητα, κληρονομιά Μάφιας—μένουν, αλλά η ενέργεια της Παλέρμο είναι αδιαμφισβήτητη.
Η Βερόνα (700.000 μητρο.) αξιοποιεί την Ρωμαϊκή Αρένα της (ωπερχάους φεστιβάλ), το μπαλκόνι της Τζουλιέτας (τουρισμός Σακσπηρ), και τη στρατηγική θέση στον κόλπο Μιλάνο-Βενετία. Ο ποταμός Αντζίγε κάνει γύρο σε κέντρο ροζ βερονέζικο μάρμαρο. Κρασί (Βαλπολισέλλα, Σοάβες) και λογιστική (κουαδράντο Ευρώπα) τρέφουν την οικονομία. Λιγότερο κατακλυσμένη από τη Βενετία, πιο εξελιγμένη από τις περισσότερες.
Αυτές οι πόλεις δεν είναι ανταλλακτικές. Κάθε μία αντιπροσωπεύει την ιστορία, διάλεκτο, κουζίνα, και οικονομία μιας περιοχής. Μαζί διαμορφώνουν μια πολυκεντρική χώρα όπου καμία μία πόλη δεν κυριαρχεί δημογραφικά (σε αντίθεση με το Πάρισι ή το Λονδίνο). Το δυνατό—και η πολυπλοκότητα—της Ιταλίας έγκειται σε αυτή την αστική πολυκεντρικότητα.
