Η λέξη οικοσύστημα χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα ζωντανά και άζωτα μέρη ενός περιβάλλοντος και πώς αυτά τα μέρη λειτουργούν μαζί. Η λέξη υποδηλώνει ότι υπάρχει μια συγκεκριμένη σχέση μεταξύ αυτών των μερών και όχι απλά το γεγονός ότι υπάρχουν στον ίδιο χώρο. Αυτός ο χώρος μπορεί να είναι ολόκληρο ένα δάσος ή η λούτα που αφήνει μια φρεάτιστη οπή. Αν και διαφορετικά στα szczegóλα, κάθε οικοσύστημα έχει παρόμοια στοιχεία.
Τα περισσότερα οικοσυστήματα έχουν κάποια βάση στην οποία βασίζονται – συνήθως αποτελούμενη από στερεά υλικά όπως χώμα, βράχοι και μεταλλεύματα. Αυτά τα rå υλικά παρέχουν θρεπτικά συστατικά και καταφύγιο για οργανισμούς όπως φυτά και μικρά ζώα. Παρέχει επίσης τόπο για την αποσύνθεση αποσυνθέσεων οργανισμών και την επανένωσή τους στο οικοσύστημα.
Οι τύποι υλικών που μπορούν να επιβιώσουν σε ένα οικοσύστημα θα διαφέρουν ανάλογα με την ποιότητα του νερού και πόσο νερό είναι διαθέσιμο. Όλα τα ζωντανά πράγματα χρειάζονται νερό για να εκτελέσουν βιολογικές διεργασίες. Τα φυτά χρειάζονται νερό για τη φωτοσύνθεση· τα ζώα χρειάζονται νερό για να χωνέψουν το φαγητό και να έχουν πρόσβαση στην αποθηκευμένη ενέργειά του.
Αν υπάρχει πολύ καθαρό νερό, μεγαλύτερα φυτά και ζώα μπορούν να ευδοκιμήσουν εκεί σε μεγαλύτερους αριθμούς. Όσο περισσότερο νερό είναι διαθέσιμο σε ένα οικοσύστημα, τόσο πιο ποικίλη η ζωή που μπορεί να υπάρχει σε αυτό το οικοσύστημα. Για παράδειγμα, τα τροπικά δάση, που έχουν απόφθονο νερό, έχουν τα πιο ποικίλα οικοσυστήματα στον πλανήτη. Οι έρημοι, που έχουν έλλειψη νερού, είναι τα λιγότερο ποικίλα.
Ο ήλιος είναι ένα ισχυρό συστατικό ενός οικοσυστήματος. Ο ήλιος παρέχει τόσο θερμότητα όσο και φως για τη φωτοσύνθεση. Η ποσότητα και η διάρκεια του φωτός του ήλιου καθορίζει τι είδους φυτά και ζώα μπορούν να ευδοκιμήσουν σε ένα δεδομένο οικοσύστημα.
Στις ερημικές περιοχές όπου υπάρχει πολύ ήλιος, οι κάκτοι έχουν εξελιχθεί για να μπορέσουν να το αντέξουν. Τα βρύα και τα πτέρινα, όμως, τα οποία ευδοκιμούν σε πιο σκιαστές, ψυχρές περιοχές, μπορούν να μεγαλώσουν μόνο σε δασικές περιοχές όπου υπάρχει περισσότερη σκιά.
Στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας σε ένα οικοσύστημα βρίσκονται τα φυτά και τα ζώα που ζουν εκεί. Αυτοί οι μεγάλοι και πολύπλοκοι οργανισμοί βασίζονται σε όλα τα άλλα μέρη του οικοσυστήματος για να επιβιώσουν. Αυτοί με τη σειρά τους παρέχουν θρεπτικά συστατικά στο χώμα όταν πεθαίνουν και τα σώματά τους αποσυνθέτονται.