Η Σαχάρα — η μεγαλύτερη ζεστή έρημος της Γης στο 9,2 εκατ. τ.χλμ. — βιώνει επιταχυνόμενες κλιματικές επιπτώσεις που επεκτείνονται πολύ πέρα από τις αμμωδείς της εκτάσεις.
Οι θερμοκρασίες της Σαχάρας έχουν αυξηθεί 1,5–2°C από τα προβιομηχανικά επίπεδα — υπερβαίνοντας τον παγκόσμιο μέσο όρο. Καλοκαίρινα μέγιστα ξεπερνούν τακτικά 50°C (122°F) σε μέρη όπως η Γουαργκλά, Αλγερία (ρεκόρ: 51,3°C, 2018). Η νυχτερινή ψύξη μειώνεται, μειώνοντας την φυσιολογική ανάκαμψη για ανθρώπους και ζώα.
Τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν μοτίβο «υγρότερο Σαχέλ, ξηρότερη Σαχάρα». Η νότια ζώνη συνόρων Σαχέλ μπορεί να δει 10–20% αυξημένη βροχόπτωση από ενισχυμένη διείσδυση μονσούνων, ενώ ο πυρήνας της έρημου αντιμετωπίζει περαιτέρω ξηρασία. Τα γεγονότα βροχής γίνονται πιο έντονα αλλά λιγότερο συχνά — καταιγιστικές πλημμυρες εναλλάσσονται με πολυετείς ξηρασίες.
Δορυφορικά δεδομένα (1982–παρόν) δείχνουν το όριο Σαχάρα-Σαχέλ να κινείται νοτίως ~1–2 χλμ/έτος σε ορισμένους τομείς, αλλά με πολύπλοκη διαμάντωση. Επεισόδια «πράσισης» συμβαίνουν όπου τα υπόγεια νερά ή σπάνιες βροχές επιτρέπουνéphημερη φυτότητα, ενώ οι υπερβοσκούμενα περιθώρια εξουδετερώνονται. Τα ξυλώδη Ακακία και Κομμίφора αναχωρούν· εισβάλλοντα είδη όπως η Prosopis juliflora εκμεταλλεύονται τα ταραχήματα.
Η παγκόσμια θέρμανση ενισχύει τους οδηγούς της υποβάθμισης γης: αποξήρανση εδάφους, μείωση οργανικής ύλης, καταστροφή κώστας, φθορά από άνεμο. Το UNCCD εκτιμά 12 εκατ. εκτάρια που χάνονται ετησίως σε ερημοποίηση παγκοσμίως· οι επεκτεινόμενες περιθωριακές ζώνες της Σαχάρας συμβάλλουν σημαντικά. Η εκπομπή σκόνης έχει αυξηθεί ~25% από τα 1980.
Απολιθωμένοι υδροφόρες (Nubian Sandstone, Continental Intercalaire) — μη ανανεώσιμες αποθέσεις Πλειστοκαινής — εξορύσσονται αβιώτιμα για άρδευση. Επιφανειακά νερά (Λίμνη Τσαντ, -90% από 1960) και εδαφική υγρασία εξαφανίζονται ταχύτερα. Η εξάτμιση-συμπύκνωση ξεπερνά τα κέρδη βροχής, δημιουργώντας καθαρή υδατική έλλειψη.
Ειδικευμένη Σαχαρινή πανίδα — αδαξ, ντάμα γκαζέλα, γεпарδος Σαχάρας, ερπετο Σαχάρας, γάτα άμμου — αντιμετωπίζει σμίκρυνση και τुकτοποίηση εμβέλειας. Θερμικά όρια παραβιάζονται για αναπαραγωγή και τρέφεως. Μεταναστευτικά πουλιά χάνουν οάσεις διακοπής. Ενδημικά φυτά με στενά κλιματικά φάσματα αντιμετωπίζουν εξαφάνιση.
Η σκόνη της Σαχάρας (180 εκατ. τόνους/έτος) λιπάινει εδάφη Αμαζονίας και ρίφες Καραϊβών αλλά υποβαθμίζει ποιότητα αέρα σε Δυτική Αφρική, Ευρώπη και Αμερικές. Τα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν 10–60% αύξηση σκόνης έως 2100 ανάλογα με ανατροφοδοτήσεις φυτότητας. Επιπτώσεις υγείας: αναπνευστικές ασθένειες, ζώνες μαινιγτίδας, κίνδυνοι αεροπλοΐας.
Η νομαδική κτηνοτροφία (Τουαρέγκ, Μουρ, Φουλάντ) γίνεται ανεφικτή καθώς φθίνουν τα βοσκοτόπια. Η οασιτική γεωργία (δακτύλια, σιτηρά) αποτυγχάνει από αλατότητα και απώλεια νερού. Η μετανάστευση σε αστικά περιθώρια επιταχύνεται. Σύγκρουσεις πόρων εκφράζονται. Οι 150 εκατ. άνθρωποι του Σαχέλ αντιμετωπίζουν συνθέτους κλιματο-ασφαλιστικούς κινδύνους.
