Γιατί η Βρετανία Ποτέ Δεν Αποικιοκράτησε την Αιθιοπία

Η Αιθιοπία (Αβυσσινία) είναι μια από τις δύο μόνο αфриканικές χώρες (με τη Λιβερία) που αποφύγησαν την επίσημη ευρωπαϊκή αποικιοκράτηση. Οι βρετανικές αποφάσεις σχήματίστηκαν από:

1. Φοβερή Γεωγραφία

• Υψηλό πλάτο (Αιθιοπικό Πλάτο) — μ.ο. 2.500 μ, κορυφές έως 4.550 μ (Ρας Ντάσεν).
• Βαθιές φαράγγια (Μπλε Νείλος, Τεκέζε), κατεξαρτημένες κατακρημνίδες, περιορισμένες διαβάσεις.
• Εποχιακές βροχές μετατρέπουν μονοπάτια σε λάσπη· ξηρή περίοδος = σκόνη, καύσωνας, σκασιμότητα νερού.
• Λογιστικό εφιάλτης για 19ου αι. εκστρατευτικούς δυνάμεις.

2. Στρατιωτική Αντίσταση & Κρατική Ικανότητα

• Κεντροποιημένη Σολομωνική δυναστεία (αποδιδόμενη καταγωγή από Σολομώνα/Σαβά) — συνεχής από 1270.
• Φεουδικό σύστημα ληξιαρχίας (gult) μπορούσε να κινητοποιήσει 100χλ+ πολεμιστές.
• Μοντερνίζοντες αυτοκράτορες (Τεωδωρός II, Ιωάννης IV, Μενελίκ II) εισήγαγαν πυροβολισμούς, αρillery, ευρωπαϊκούς συμβούλους.
• Μάχη της Άντβα (1896) — ο Μενελίκ II συνέτριψε την Ιταλία, αποδεικνύοντας ότι αфриканικός στρατός μπορεί να νικήσει ευρωπαϊκή δύναμη. Η Βρετανία σημείωσε.

3. Διπλωματική Κυριαρχία

• Ο Μενελίκ II έπαιζε Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία, Ρωσία η μια εναντίον της άλλης.
• 1897: Συνθήκη με Βρετανία (Μισίον Ρόντι) — αναγνώρισε την αιθιοπική κυριαρχία, ορίζει σύνορα Σομαλίλαντ/Σουδάν.
• 1902, 1906: Τριμερείς (ΗΒ/Γαλλία/Ιταλία) συμφωνίες δέσμευσαν μη παρέμβαση.
• Μέλος Συντεχνίας Εθνών (1923) — πρώτη αфриканική χώρα.

4. Στρατηγικός Υπολογισμός

• Η Βρετανία προτεραιότητα Διαφραγμα Παναμά (1869), έλεγχος Νείλου (Σουδάν/Αίγυπτος), Διάδρομος Κεφαλαίας.
• Η Ερυθραία ακτὴ της Αιθιοπίας (Μασσαύα, Ασάμπ) αμφισβητήθηκε από Ιταλία· η Βρετανία προτίμησε την ιταλική παρουσία ως φραγμός έναντι Γάλλων (Τζιμπουτί).
• Δεν υπήρξαν κρίσιμοι πόροι (χρυσός, πετρέλαιο, καουτσούκ) γνωστοί τότε για να δικαιολογήσουν κόστος κατάκτησης.

5. Εσωτερική Συνέχεια

Ορθόδοξη Χριστιανότητα (Τεβαχέδο) + Αμαρικά γλώσσα + αυτοκρατορική παράδοση δημιούργησαν ισχυρή εθνική ταυτότητα — σε αντίθεση με διασπασμένες κοινωνίες όπου το "διαίρει και βασίλευε" δούλευε.

6. Βρετανική Αληθινής Επιρροής

Η Βρετανία κέρδισε εμπορικά προνόμια (εμπόριο, τράπεζα, μισσιοναρική πρόσβαση) χωρίς διοικητικό βάρρος. Η συνθήκη 1897 εξασφάλισε συνεργασία για νερά Νείλου — το βασικό βρετανικό ενδιαφέρον.

Η Ιταλία κατείχε βιαία την Αιθιοπία (1936–41); η Βρετανία την απελευθέρωσε στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και επαναφέρει τον Χαϊλέ Σελασσιέ — ενισχύοντας την κυριαρχία.