Μεταφορές στην Αρχαία Ιαπωνία: Από τα Μονοπάτια στα Ρικσά
Η προ-σύγχρονη ιαπωνική μεταφορά διαμορφώθηκε από το βουνό terreno, τα υγρότοπα ρυζοκαλλιεργειών και ένα σκληρό σύστημα τάξεων που περιοριζόταν την κινουμαιότητα.
Κύριοι Τρόποι
- Πεζοπορία – Καθολική για τους πολίτες· σταθμοί (shukuba) στα Πέντε Μέγαλα Δρόμια (Gokaidō) παρείχαν σταθμούς αναπαύσεως.
- Παλανκίνια (kago, norimono) – Κλειστά φορεϊά με φορευτές· χρησιμοποιούνταν από ευγενείς, αξιωματικούς, πλούσιους εμπόρους. Σκληροί νόμοι συμπεριφοράς ρυθμίζουν το διακοσμητικό.
- Άλογα – Αφοσιωμένα για σαμουράι, ταχυδρόμους (hikyaku) και αριστοκράτες. Αλογά φόρτωσης (nima) κινούσαν αγαθά στα βουνά μονοπάτια.
- Βόες – Τραχήλωναν βαρέα καροτσάκια (kuruma) στα επίπεδα δρόμια· πιο αργά αλλά φθηνότερα από τα άλογα.
- Ποτάμια & Παρακτιακά Πλοία – Ζωτικής σημασίας για μαζική μεταφορά (ρύζι, ξύλο, φόροι). Kawabune (ποτάμια πλοία) και bezaisen (παρακτιακά φορτηγά) πλούνταν καθορισμένες διαδρομές.
- Ρικσά (jinrikisha) – Εισήχθη ~1870 (Μειτζι)· ανθρώπινα τραβούμενα, μετά ποδηλατο-ρικσά· κυρίαρχησαν την αστική μεταφορά μέχρι τα τραμ/αυτοκίνητα.
Περιορισμοί Τάξης & Φύλου
- Οι πολίτες χρειαζόταν άδειες ταξιδιού (tegata) για να περάσουν τους ελεγχόμενους σταθμούς (sekisho).
- Γυναίκες ευγενών σαμουράι ταξίδευαν σε λαμπρόφαρες φορεϊές· γυναίκες πολίτες συχνά περπατούσαν.
- Οι εμπόροι χρησιμοποιούσαν αλογά φόρτωσης και πλοία· ο πλούτος τους τελικά χρηματοδότησε βελτιώσεις δρόμων.
Η Μειτζι Restoration (1868) κατεδάφισε τους περιορισμούς, εισήγαγε σιδηρόδρομους (1872 Τόκιο–Γιοκοχάμα) και άρχισε τη σύγχρονη υποδομή μεταφορών.