Οι ποταμοί δεν μεταφέρουν απλώς νερό — είναι ζώνες μεταφοράς τεράστιων ποσοτήτων ιλύ. Αν και μερικά προέρχονται από το ίδιο το βράχο, το πλειοψηφία μπαίνουν από το περιβάλλον τοπίο μέσω διαφόρων διαδρομών.
Το ρέον νερό ασκεί υδραυλική πίεση και διάτμηση στρες στις όχθες, υποκοπτοντάς τις μέχρι να καταρρεύσουν μπλοκ στο βράχο. Ο ρυθμός εξαρτάται από την ταχύτητα ροής, υλικό όχθης (συνεκτικό πηλός vs χαλαρή άμμος), ενίσχυση ριζών βλάστησης, και ανθρωπινές αλλαγές όπως απομάκρυνση riprap ή κύματα σκαφών.
Η βροχόπτωση διασπείρει σωματιδιά εδάφους (splash erosion), η επιφανειακή ροή μεταφέρει λεπτά στρώματα (sheet erosion), η συγκεντρωμένη ροή κόβει μικρούς κανάλια (rill erosion), και οι ρήξεις κλίνων παράγουν μεγάλες δόσεις (landslides). Οι αλλαγές χρήσης γης — αποδασισμός, γεωργία, αστικοποίηση — επιταχύνουν δραματικά αυτές τις διεργασίες.
Όταν η απορροή συγκεντρώνεται σε headcuts, κοβει βαθιές, προωθούμενες κανάλες που λειτουργούν σωλήνες ιλύ κατά τη διάρκεια καταιγίδων. Κακή διαχείριση γης — υπερβοσκή, άτακτη αποστράγγιση, εκφώτιση μονοπατιών — συνήθως ξεκινά το gullying.
Στις ξηρές και ημιξηρές περιοχές, ο άνεμος μεταφέρει άμμο και σκόνη από εκτεθειμένες επιφάνειες απευθείας στα βράχη ποταμών. Αυτός ο μηχανισμός αποκτά σημασία κατά τις ξηρασίες όταν η βλάστηση μειώνεται.
Εντατική βροχή ή σεισμική δόνηση ξεσπούν ταχύτατες μαζικές κινήσεις που καταθέτουν τεράστιους όγκους ιλύ — συχνά γροθιές βράχοι και χαλίκια — σε λεπτά. Αυτά τα συμβάντα κυριαρχούν στους ιλυικούς προϋπολογισμούς σε απότομες, τεκτονικά ενεργές περιοχές.
Οι υποχωρούν παγέτες απελευθερώνουν «παγετωνικό άλευρο» — λεπτό ιλύ εδαφισμένο από υποστρώματα — και πιο γροθιές υλικό αποθηκευμένο σε moraines και outwash πεδιάδες. Αυτό δημιουργεί 극λύ εποχιακές, θολερές ροές στους αλπίνους ποταμούς.
Γεωργία (αροτριμμένα αγροτεμάχια), κατασκευές (εκτεθειμένο έδαφος), ορυχεία (σώροι στερεώματος), και αποδασισμός πολλαπλασιάζουν τους φυσικούς ρυθμούς εκφώτισης κατά ορδίνες μεγέθους. Ο Κίτρινος Ποταμός και ο Μισισίπι παραπέμπουν σε ανθρωπογενώς αυξημένα φορτία ιλύ.
Η σχετική σημασία κάθε πηγής ποικίλλει ανά κλίμα, γεωλογία, τοπογραφία, και χρήση γης. Η κατανόηση αυτού του μείγματος είναι ουσιώδης για διαχείριση υδρολογικής λεκάνης, σχεδιασμό ιλυσμού δεξαμενών, και αποκατάσταση υδατικών βιότοπων.
