Η κατασκευή του Διαγωνίου του Παnama (1904-1914) ικανοποίησε μια εκατονταετή όραμα διαγώνιου διαθαλασσίας, αλλά η αμερικανική κινητότητα συνδυάζει σκληρή γεωπολιτική με εμπορικό λογισμό. Στρατηγικά, ο διαγώνιος επέτρεψε στο Αμερικανικό Ναυτικό να μεταφέρει στόλους μεταξύ Ατλαντικού και Ειρηνικού σε εβδομάδες αντί για μήνες—κρίσιμο μετά την 67ήμερη ταξιδιά του USS Oregon γύρω από το Ακρωτήριο Horn κατά τον Ισπανικάμερικανικό Πόλεμο του 1898 που επιδεικνύει την ευαλωτότητα ενός δύο-ωκεανικού ναυτικού χωρίς συντομία.
Οικονομικά, ο διαγώνιος κόβει τις αποστάσεις ναυλοχρηματισμού: Νέα Υόρκη σε Σαν Φρανσίσκο μέσω Ακρωτηρίου Horn (13.000 nm) γίνεται 5.200 nm μέσω Παnama. Αυτό μείωσε τα κόστη μεταφορών, τσιπρίδισε την εμπορία διαφθαρτών και ενσωμάτωσε τις αγορές της Δύσης Ακτής και των Χαواي με ανατολικούς και ευρωπαϊκούς κέντρα. Η ζώνη του διαγωνίου γινόταν και προστατευμένη αγορά για αμερικανικά προϊόντα και επενδύσεις.
Γεωπολιτικά, η Συμφωνία Χέι-Μπουνού-Βαρίλα του 1903—διαπραγματευμένη μετά την υποστήριξη ΗΠΑ της ανεξαρτησίας του Παnama από τη Κολομβία—έδινε στις ΗΠΑ αιώνιο έλεγχο πάνω σε ζώνη 10 μίλια πλάτους. Αυτό εκφράζει την αυτοκρατορική Δήλωση Roosevelt: ισχυρισμός ημισφαιρικής κυριαρχίας αποκλείοντας ευρωπαϊκούς αντιπάλους. Ο διαγώνιος γινόταν η φυσική υλοποίηση της προβολής των ΗΠΑ ως Ειρηνική δύναμη.
Εσωτερικά, το έργο εξέδειξε την αμερικανική μηχανική, ιατρική (εξάλειψη κίτρινης πυρετός/ελαιωδούς) και οργανωτική ικανότητα. Απασχόλησε 75.000+ εργαζόμενους (κυριώς Καραϊβέους), κόστισε $375 εκατ. (ισοδύναμο $11+ δισ. σήμερα), και aiheύτησε ~5.600 καταγεγραμμένους θανάτους. Οι Συμφωνίες Τορρίχος-Κάρτερ του 1977 μετέφεραν τον έλεγχο στο Παnama μέχρι το 1999, αλλά ο διαγώνιος παραμένει ζωτικός για το αμερικανικό εμπόριο και ναυτική κινούμενη—επικυρώνοντας τον στρατηγικό λογισμό που οδήγησε τη δημιουργία του.
