Τα ανεμογενή κύματα (wind waves) προκύπτουν από μεταφορά ενέργειας μέσω του διαεπιφανειακού air–water. Τέσσερις παράγοντες ελέγχουν το μέγεθος και το σχήμα τους:
Πιο γρήγορος άνεμος → μεγαλύτερη εφαπτομενική τάση στην επιφάνεια νερού → περισσότερη ενεργειακή είσοδος → ψηλότερα, πιο απότομα κύματα.
Η αδιάλειπτη απόσταση στην οποία πνέει ο άνεμος σε σταθερή κατεύθυνση. Μεγαλύτερο fetch = περισσότερος χρόνος για ανάπτυξη κυμάτων = μεγαλύτερα κύματα. Ανοιχτή θάλασσα > κλειστές θάλασσες > μικρές λίμνες.
Πόσο χρόνο διατηρεί ο άνεμος την ταχύτητα/κατεύθυνση πάνω στο fetch. Τα κύματα μεγαλώνουν μέχρι να γίνουν «πλήρως αναπτυγμένα» (ισορροπία με άνεμο).
Βαθύ νερό: Βάθος > ½ μήκους κύματος· τα κύματα δεν νιώθουν το έδαφος. Ώμο νερό: Βάθος < 1/20 μήκους κύματος· τα κύματα επιβραδύνουν, γίνονται απότομα, σπάουν (shoaling).
Μόλις ο άνεμος πέσει ή τα κύματα ξεφύγουν το fetch, διασποράζουν: μεγαλύτερες περιόδους ξεφεύγουν τις μικρότερες, γίνονται οργανωμένα swell που ταξιδεύουν χιλιάδες χλμ στα ωκεανικά basins.
Αυτή η φυσική υποστηρίζει την πρόβλεψη surf, την ακτομηχανική και την κλιματική μοντελοποίηση.