Αντίθετα με τη λαϊκή φαντασία, όχι κάθε έρημο φιλοξενεί οάση. Μια οάση είναι ένα γονιμό τσέπι μέσα σε ένα ξηρό τοπίο όπου το νερό έρχεται στην επιφάνεια—είτε από υπογεία υδροφόρα στρώματα, πηγές, ή εποχική απορροή—επιτρέποντας στην βλάστηση να ευδοκιμήσει και δημιουργώντας καταφύγιο για άγρια ζωή και ανθρώπινη εγκατάσταση. Ενώ κάποιες έρημοι καυχιούνται με πολλές οάσεις, πολλές δεν έχουν καμία.
Οι έρημοι ορίζονται από την ξηρασία, όχι από την παρουσία υδάτινων χαρακτηριστικών. Η Έρημος Ατακάμα στο Χιλή αποτελεί πρωτοτυπικό παράδειγμα: αναγνωρισμένη ως ένα από τα ξηρότερα μέρη της Γης, λαμβάνει σχεδόν καμία βροχόπτωση στα πυρήνικά της μέρη και λείπουν σημαντικές οάσεις. Άλλες υπερ-ξηρές έρημοι, όπως μέρη της Λιβυκής Έρημου του Σαχάρα ή οι Στεγνές Κοιλάδες της Ανταρκτικής, υπαρξαίνουν παρόμοια χωρίς αυτά τα πράσινα νησιά.
Όπου εμφανίζονται οι οάσεις, συνήθως προκύπτουν από συγκεκριμένες γεωλογικές συνθήκες: ραγάδες που ανοίγουν βαθιά υδροφόρα στρώματα, αρτεσιανές λεκάνες όπου η πίεση ωθεί το νερό προς τα πάνω, ή αρχαίοι ποταμοί που τώρα είναι καλυμμένοι από άμμο. Η ανθρώπινη παρέμβαση—φρέαρ, άρδευση, σύγχρονη αντλία—έχει επίσης δημιουργήσει τεχνητές οάσεις σε μέρη όπως η Χερσόνησος του Αραβικά και η Αμερικανική Δυτική Περιφέρεια.
Φυσικές οάσεις έχουν διαμορφώσει την ανθρώπινη ιστορία, χρησιμεύοντας ως κρίσιμα σημεία ανακατεύθυνσης σε εμπορικές διαδρομές όπως ο Δρόμος της Σηρικάς και υποστηρίζοντας ολόκληρες πολιτισμούς. Σήμερα, παραμένουν καυσίμους σημεία βιοποικιλότητας σε αλλίως εχθρικά περιβάλλοντα, φιλοξενώντας μοναδικά σύνολα φυτών, πουλιών και εντόμων που προσαρμόστηκαν σε αυτά τα απομονωμένα καταφύγια.
Η απουσία οάσεων σε τεράστιες ερημικές εκτάσεις υπογραμμίζει μια θεμελιώδη αλήθεια: οι έρημοι δεν είναι μονολITHικά ερημωμένες ζώνες αλλά σύνθετα, ποικίλα οικοσυστήματα όπου το νερό—όταν υπάρχει—γράφει τους κανόνες της ζωής.
