Ο Γκρίγκορι Γιεφιμόβιτς Ρασπούτιν (1869–1916), σιβηριανός αγρότης που έγινε μύστης, γίνεται μια από τις πιο διαμαρτυρούμενες φιγούρες της αυλής της ιστορίας. Η επιρροή του στον Τσάρ Νικόλαο Β' και την Τσαρίνα Αλεξάνδρα δεστabilirισε τη ρωσική μοναρχία στα τελευταία της χρόνια.
Ο Ρασπούτιν απέκτησε πρόσβαση στο αυτοκρατορικό ζευγάρι γύρω στο 1905 φαινομενικά ανακουφίζοντας τα επεισόδια αιμορραγίας του Τσαρεβίτς Αλεξέι—πιθανώς μέσω υπνωσης, προσευχής, ή απλά κρατώντας τους γιατρούς μακριά. Η ε disperate Τσαρίνα άρχισε να τον βλέπει ως άγιο άνθρωπο (starets) και όργανο του Θεού.
Η Αλεξάνδρα, βαθιά θρήσκια και ανήσυχη για τον γιο της, εμπιστευόταν στον Ρασπούτιν προσωπικά και πολιτικά θέματα. Αυτός ενίσχυσε τις αυτοκρατορικές της πεποιθήσεις και την عدم εμπιστοσύνη στους υπουργούς.
Παρόλο που δεν είχε επίσημο ρόλο, ο Ρασπούτιν προτείνει/αφαιρεί υπουργούς (τέσσερις πρωθυπουργοί μόνο το 1915–16), ιερείς και αξιωματικούς. Οι διορισμένοι ήταν συχνά ανίκανοι αλλά πιστοί σε αυτόν, υποβαθμίζοντας τη διακυβέρνηση κατά το ΠΠ1.
Η μέθη, η γυναικομανία, και η αδιαφάνεια διαφθοράς (πώληση πρόσβασης, συμβόλαια) γνώρισαν δημόσια γνώση. ΚαρικATURES, φήμεις, και επιθέσεις τύπου απόδοσαν τη μοναρχία ως αιχμάλωτη ενός παρακμιασμένου αγρότη.
Τις 30 Δεκεμβρίου 1916, αρχοντές υπό τον Πρίγκιπα Φελιξ Γιουσούποβ δολοφόνευσαν τον Ρασπούτιν—δηλητηριάζοντας, πυροβολώντας, και βυθίζοντάς τον. Η χαζή δολοφονία έγινε θρύλος.
Ο θάνατός του απέτυχε να σώσει το καθεστώς. Δύο μήνες αργότερα, η Φεβρουαρίου Επανάσταση κατέστρεψε τον Νικόλαο Β'. Το φάντασμα του Ρασπούτιν άγνευε τους Ρωμανόφ: η επιρροή του είχε απομακρύνει την αριστοκρατία, τον στρατό, τη Δούμα και το κοινό, αφαιρώντας τα τελευταία στηρίγματα του καθεστώτος.
Ο Ρασπούτιν ήταν συμπτώμα και επιταχυντής, όχι η ρίζα αιτία, της ρωσικής καταστροφής. Δομικές αποτυχίες—πίεση ΠΠ1, αυτοκρατορική σκληρότητα, κοινωνική ανισότητα—έκαναν την επανάσταση πιθανή. Αλλά η κακόβουλη επιρροή του αφήκυρωσε τη μοναρχία όταν περισσότερο χρειαζόταν αξιοπιστία.
