Ο τουρισμός φέρνει πολιτισμούς σε επαφή, διεγείρει την οικονομική ανάπτυξη και γνωρίζει τους ταξιδιώτες στους πολλούς τόπους περιβαλλοντικής λαμπερτής του κόσμου. Ωστόσο, ο τουρισμός συσχετίζεται επίσης με πολλές σημαντικές περιβαλλοντικές βλάβες που σχετίζονται με ανεξιήγητα μοτίβα χρήσης εδάφους, εκμετάλλευση φυσικών πόρων, διαχείριση στερεών αποβλήτων και λυμάτων, και άμεση ανθρώπινη επίδραση στον φυσικό κόσμο. Αν και ο τουρισμός παρουσιάζει αυτές τις προκλήσεις, η έννοια της βιώσιμης ταξιδιωτικής γίνεται mainstream στην τουριστική βιομηχανία, προς όφελος της διατήρησης οικοσυστημάτων.
Ένα οικοσύστημα είναι μια λεπτής και σύνθετη ισορροπία σχέσεων μεταξύ φυτών, ζώων, ανθρώπων και φυσικών πόρων σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Μέσα σε ένα οικοσύστημα, οι σχέσεις μεταξύ των ειδών είναι αλληλέξαρτες, και οποιαδήποτε αλλαγές στην υγεία ή πληθυσμό ενός είδους επηρεάζουν ολόκληρο το σύστημα. Ο τουρισμός αυξάνει τον ανθρώπινο πληθυσμό στο περιβάλλον προορισμού, και ως αποτέλεσμα αλλάζει την ισορροπία της ζωής στο τοπικό οικοσύστημα. Η άφιξη τουριστών έχει ως αποτέλεσμα δραματικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι τοπικοί πληθυσμοί αλληλεπιδρούν με τον φυσικό κόσμο, καθώς απαιτούνται περισσότεροι πόροι για να τρέψουν, να στεγάσουν και να διασκεδάσουν τους επισκέπτες ταξιδιώτες.
Η εκμετάλλευση φυσικών πόρων είναι μια από τις πιο βλαβερές συνέπειες του τουρισμού, και επηρεάζει αρνητικά τόσο τα ζώα όσο και την τοπική ανθρώπινη ζωή. Ο τουρισμός θέτει προκλήσεις στο νερό συγκεκριμένα, καθώς η τουριστική υποδομή συνήθως υπερχρησιμοποιεί πόρους για πισίνες, συντήρηση γαζόν, γκόλφ γήπεδα και λειτουργίες ξενοδοχείων. Ο τουρισμός βάζει τάσεις και στα φυσικά περιβάλλοντα παραγωγής τροφίμων, και μπορεί να συμβάλει στην υπεραλίευση και μη βιώσιμες γεωργικές πρακτικές. Επιπλέον, καθώς οι τουρίστες έχουν συχνά διαφορετικές προτιμήσεις φαγητού, μια σημαντική τουριστική παρουσία σε μια περιοχή μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αλλαγές στην παραδοσιακή γεωργική παραγωγή για να εξυπηρετήσει τις γεύσεις των επισκεπτών.
Η παρουσία τουρισμού σε μια περιοχή συνήθως εισάγει νέους ρύπαντες στα τοπικά οικοσυστήματα. Στερεά απόβλητα και λύματα posent πολυάριθμα προβλήματα όσον αφορά την ασφαλή απόρριψη. Ειδικά σε απομονωμένες περιοχές όπως νησιά, τα κόστη σωστής διαχείρισης αποβλήτων είναι συχνά αποτρεπτικά υψηλά, το που έχει ως αποτέλεσμα απορρίψη στη θάλασσα ή ωκεανό ή χρήση χωματερών. Επιπλέον, τα ξενοδοχεία χρησιμοποιούν συχνά ισχυρά χημικά για καθαρισμό και συντήρηση, τα οποία μπορεί να καταλήξουν σε τοπικά συστήματα νερού ή να διασωρεύονται στο έδαφος.
Ο εκοτουρισμός, ή βιώσιμος τουρισμός, είναι μια ιδεολογία ταξιδιού που στοχεύει να ελαχιστοποιήσει την αρνητική περιβαλλοντική επίδραση των ταξιδιωτών στους προορισμούς τους. Ως βιομηχανία, ο εκοτουρισμός έχει αναπτυχθεί από ανησυχίες για το πώς τα ταξίδια μπορούν να βλάψουν τοπικά οικοσυστήματα, ενώ επιδιώκει επίσης να διαφυλάξει τα δικαιώματα των ανθρώπων να απολαμβάνουν τόπους φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ο εκοτουρισμός προωθεί τη διατήρηση, βιώσιμη χρήση εδάφους και ανανεώσιμους πόρους, όπως εναλλακτική ενέργεια και χρήση τοπικών υλικών στην κατασκευή. Ο εκοτουρισμός, επιπλέον, δίνει ισχυρή έμφαση στην εκπαίδευση τόσο για επισκέπτες όσο και για τοπικούς πληθυσμούς. Τα προγράμματα εκοτουρισμού ενθαρρύνουν μεγαλύτερη εκτίμηση για την αξία του φυσικού κόσμου, και προωθούν την κατανόηση για τις προκλήσεις του τουρισμού στις τοπικές κοινότητες και τα περιβάλλοντές τους.
