Πριν ωριμάσουν οι ατμομηχανές, οι ποταμοί ήταν η μόνη αξιόπιστη, κλιμακώσιμη πηγή ενέργειας για την βιομηχανία. Η γεωγραφία της Βιομηχανικής Επανάστασης γράφτηκε στα υδρογραφικά δίκτυα.
Ρόδες νερού (υποκατωφερόμενες, μεσοφερόμενες, επικατωφερόμενες) και αργότερα στροβίλους μετατρέπουν την κινητική ενέργεια της ροής σε περιστρεφόμενη άξονα ισχύ. Καμία κόστος καυσίμου, καμία έκρηξη λέβητα, συνεχής λειτουργία (παρεμπιπτόντως εποχιακές διακυμάνσεις). Μια πτώση 3μ με 10 m³/s δίνει ~300 kW—αφαρμόζει για σημαντικό υφανουργικό εργοστάσιο.
Πρώτες ύλες μπαίνουν (άνθρακας, βαμβάκι, σιδήρουχο, ξύλο), τελικά προϊόντα βγαίνουν. Τα ποταμιακά βάρκια κινούσαν όγκο φθηνότερα από άμαξες σε τρύπωμένες οδούς. Συστήματα καναλιών (κανάλια Merrimack του Lowell, Κανάλι Bridgewater της UK) επεκτείναν την πρόσβαση.
Σιδηρουργεία, βαφή υφασμάτων, χαρτοποιία, απόσταξη παράγουν απόβλητη θερμότητα. Το ποταμιακό νερό παρείχε διαβάλλουσα ψύξη—δωρεάν, αφθόνη, χωρίς ανάγκη πύργων ψύξης. (Οι περιβαλλοντικές κλάσεις αναγνωρίστηκαν αργότερα.)
Οι ποταμοί δέχονταν και αποβλήματα—χρώματα, χημικά, θερμότητα, οργανικά απόβλητα. Το «εργαζόμενο ποτάμι» ήταν συχνά ανοιχτή αποχέτευση. Αυτή η κληρονομιά διαμορφώνει τη σύγχρονη αποκατάσταση.
Η ατμός αποσύνδεσε τα εργοστάσια από τους ποταμούς (ο άνθρακας μπορούσε να κινηθεί στο εργοστάσιο). Η ηλεκτρι città ολοκλήρωσε την απελευθέρωση. Αλλά το ποταμιακό βιομηχανικό τοπίο—κτίρια εργοστασίων, κανάλια, εργατικά σπίτια—μένει ενσωματωμένο στη Νέα Αγγλία, Λάνκασιάρ, Ruhr, Νέα Αγγλία, Πιεμόντ.
Οι ποταμοί δεν απλώς κίναν την πρώιμη βιομηχανία—καθορίζαν τη γεωγραφία, ρυθμό, και περιβαλλοντικό αποτύπωμά της.
