Στη ξηρά καρδιά της αρχαίας Μεσοποταμίας—το σύγχρονο Ιράκ—οι ποταμοί Τίγρης και Ευφράτης παρείχαν νερό, αλλά τα κανάλια μετατρέψαν αυτό το νερό σε πολιτισμό. Χωρίς την τεχνητή άρδευση, η γεωργία σε αυτό το έρημο περιβάλλον θα ήταν αδύνατη, και οι πρώτες πόλεις του κόσμου, τα συστήματα γραφής και οι πολύπλοκες κοινωνίες μπορεί να δεν είχαν ποτέ εμφανιστεί.
Τα κανάλια άρδευσης απέστρεφαν το νερό των ποταμών στα χωράφια, επιτρέποντας την καλλιέργεια σιτάριου, κριθαριών, φοινίκων και άλλων βασικών προϊόντων που ησυχάζαν αστικούς πληθυσμούς. Το πλεόνασμα υποστήριξε την εξειδίκευση: τεχνίτες, ιερείς, γραμματείς και άρχοντες. Τα δίκτυα καναλίων έγιναν επίσης οδοί μεταφοράς, μεταφέρον σιτάρι, ξύλο, πέτρα και ανθρώπους μεταξύ πόλεων όπως η Ουρ, η Ουρούκ και η Βαβυλώνα πιο αποτελεσματικά από τις ηπειρωτικές διαδρομές.
Στρατηγικά, τα κανάλια εξυπηρέτησαν αμυντικές λειτουργίες. Μπορούσαν να πλημμυρίσουν για να δημιουργήσουν αδιέξοδα εμπόδια ή να ενσωματωθούν ως τάφροι γύρω από τα τείχη των πόλεων. Ο έλεγχος της συντήρησης καναλίων και της κατανομής νερού χοργούσε πολιτική εξουσία, οδηγώντας σε πρώιμες μορφές γραφειοκρατικής διαχείρισης και νόμιμων κωδίκων που ρυθμίζαν τα υδατικά δικαιώματα.
Ωστόσο, αυτή η υδραυλική πολιτεία φέρει εγγενείς κινδύνους. Η αλατότητα από την άρδευση βρώμικε σταδιακά τους εδαφούς, ενώ η συσσώρευση ιλύος απείτει συνεχούς ξεκαθάρισμα. Η κεντρικοποιημένη διαχείριση που απαιτούνταν για μεγάλης κλίμακας συστήματα καναλίων μπορεί να διευκόλυνε την άνοδο αυταρχικών κρατών. Τελικά, τα κανάλια της Μεσοποταμίας αποτελούν παράδειγμα του πώς η υδραυλική μηχανική μπορεί να δημιουργήσει—και потенциаль να υπονομεύσει—πολύπλοκες κοινωνίες σε απρόσμενα περιβάλλοντα.
