Οι σιδηροδρομικές κινητήρες είναι σιδηροδρομικά οχήματα που είναι θεμελιωδώς ένας μεγάλος κινητήρας. Οι κινητήρες χρησιμοποιούνται για να δίνουν κινητική δύναμη στα τρένα, συνήθως τραβώντας τα αλλά μερικές φορές και ωθώντας. Τα υπόλοιπα βαγόνια του τρένου συνδέονται με την κινητήρα και το ένα με το άλλο μέσω συνδέσεων. Σε αντίθεση με τις κινητήρες, τα υπόλοιπα βαγόνια του τρένου δεν έχουν κινητήρες και βασίζονται στη κινητήρα για να τα κινούν.
Οι ατμικές κινητήρες προέκυψαν στην αρχή του 19ου αιώνα στη Βρετανία. Αρχικά, χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφορά εμπορευματικών τρένων. Από το 1830 και μετά, ωστόσο, η εμπορική επιβατική μεταφορά άρχισε να εξαπλώνεται. Ο 19ος αιώνας είδε την κατασκευή επιβατικών και εμπορευματικών σιδηροδρόμων σε όλη την Ευρώπη και την Βόρεια Αμερική, με αντίστοιχη ζήτηση για κινητήρες. Η παλαιότερη κινητήρας που υπάρχει τώρα, το "Puffing Billy", χτίστηκε το 1813 στο βόρειο της Αγγλίας για να τραβήξει βαγόνια άνθρακα. Είναι πλέον εκτεθειμένο στο Μουσείο Επιστήμης στο Λονδίνο. Άλλη μια σημαντική κινητήρας από αυτή την περίοδο ήταν η "Rocket", χτισμένη το 1829 από τον Robert Stephenson. Το σχέδιο αυτής της κινητήρας επηρέασε γενιές ατμικών μηχανών, οι οποίες χρησιμοποίούσαν παρόμοιους βραστήρες και διατάξεις τροχών.
Οι σιδηροδρομικές κινητήρες τροφοδοτούνταν αρχικά από ατμικούς κινητήρες. Σε έναν ατμικό κινητήρα, το νερό θερμαίνεται, συνήθως καύοντας άνθρακα. Το προκύπτον ατμός μπαίνει τότε σε έναν κύλινδρο, ο οποίος κινεί έναν πιστόν, ο οποίος περιστρέφει τους τροχούς της κινητήρας. στη δεύτερη μισή του 20ου αιώνα, οι ατμικοί κινητήρες άρχισαν να αντικαθίστανται από κινητήρες diesel, οι οποίοι ήταν λιγότερο ακριβοί στην λειτουργία. Οι σιδηροδρομικές κινητήρες στις αστικές περιοχές τρέχουν συχνά σε ηλεκτρικούς κινητήρες που απορροφούν ενέργεια από εξωτερική πηγή όπως ένας aériος καλώδιος ή μια ηλεκτροδοτημένη τρίτη ραγιά στα ράγια.
Ιστορικά, μια ενιαία κινητήρας χρησιμοποιούνταν για να τραβήξει ένα μακρύ τρένο βαγονιών. Πολλές σιδηροδρομικές γραμμές τώρα χρησιμοποιούν ένα σύστημα "push-pull". Σε αυτή τη ρύθμιση, το τρένο έχει μια κινητήρα σε κάθε άκρο, μια τραβώντας και μια ωθώντας. Η πλάγια κινητήρας ελέγχεται από απόσταση, είτε από την μπροστινή κινητήρα είτε από ένα ξεχωριστό βαγόνι ελέγχου. Τα συστήματα push-pull επιτρέπουν στο τρένο να αντιστρέψει κατεύθυνση χωρίς να αποσυνδέσει την κινητήρα απλά αλλάζοντας ποια κινητήρα ωθεί και ποια τραβά. Αυτό εξοικονομεί χρόνο στους τερματικούς σταθμούς σιδηροδρόμων.
Ιστορικά, οι σιδηροδρομικές κινητήρες σχεδιάζονταν και κατασκευάζονταν για πρακτικούς σκοπούς και αντικαθιστούνταν με νέες εκδόσεις καθώς γίνονταν βελτιώσεις. Σήμερα, ωστόσο, ιστορικοί και λάτρεις θεωρούν τις παλιότερες κινητήρες αξίες διατήρησης, τόσο ως μέρη της βιομηχανικής κληρονομιάς της κοινωνίας όσο και ως αντικείμενα αισθητικής αξίας από μόνο τους. Οι λάτρεις κινητήρων συλλέγουν τεχνικά δεδομένα σε παλιά τρένα, αναζητώντας αρχικά έγγραφα και μέρη. Μικροί "σιδηρόδρομοι κληρονομιάς" προσφέρουν ταξίδια σε παλιά τρένα, ενώ τα μουσεία συλλέγουν και διατηρούν σιδηροδρομικές κινητήρες.
