Ως βασιλικό παιδί στη Σκωτία των 1540s–1550s—πρώτα στο Παλάτι της Linlithgow, μετά στο Κάστρο του Stirling, και αργότερα στη Γαλλία—η διατροφή της Mary Stuart αντανακλά την εποχιακή, ιεραρχική και βαριά διατηρημένη φύση της ρενασάντζικης αριστοκρατικής κουζίνας. Αν και δεν διασώζονται καθημερινά μενού, ιστορικά αρχεία του σκωτικού βασιλικού νοικοκυριού και συγχρονικά βιβλία μαγειρικής (π.χ. The Complaynt of Scotland, αρχεία γαλλικού δικαστηρίου) επιτρέπουν μια λεπτομερή ανακατασκευή.
Βασικά και Καθημερινά Φαγητά
Δημητριακά και Ψωμί
- Χονδρός βρώμης: Η διατροφική βάση. Γίνεται από λίθινα εδαφισμένα βρώμη που βράζουν σε νερό ή γάλα, εμπλουτισμένα με βούτυρο, μέλι ή κρέμα. Συχνά σερβίρεται ως πρωινό «πόταγμα».
- Bannocks & Oatcakes: Αζύμους πλατιές πιτες ψημένες σε γκρίζα (girdle) πάνω στη φωτιά. Γίνονται από βρώμη, κριθάρι ή bere (παλιά ποικιλία κριθαριού).
- Λεπτό ψωμί σιτάρι (Manchet): Αφιερωμένο στο ανώτερο τραπέζι· σύμβολο стату. Η Μαίρη θα το έτρωγε· οι υπηρέτες της τρώγαν ρυζό ή κριθαρότο ψωμί.
Πρωτεΐνες
- Κρέας: Μοσχάρι, αρνί, ελάφι (από βασιλικά δάση), χοιρινό, πουλερικά (κάπων, χήνα, κύκνος, παγώνι για γιορτές). Το φρέσκο κρέας ήταν πολυτέλεια· αλατισμένο, καπνισμένο ή ξηραμένο (κονσερβοποιημένο) κρέας κυριαρχούσε στα χειμερινά αποθέματα.
- Ψάρι: Κρίσιμο λόγω καθολικών νηστειών (Σαρακοστή, Παρασκευές, αγρυπνίες). Σαλμός, πστροφά, γάϊδαρος, μπακαλιάρος (αλατισμένος), μπακαλιάρος (καπνισμένος για cullen skink), χέλια, και μαλάκια (αστάκια, μύδια, κονχύλια) από παραλιακές και ποταμικές αλιευτικές περιοχές.
- Γαλακτοκομικά: Τυρί προβάτων και αιγών (crowdie, caboc), βούτυρο, κρέμα, και φρέσκο γάλα (λιγότερο συχνό για παιδιά λόγω κινδύνου διαφθοράς· συχνά αραιμένο ή γινόμενο ποσέτ).
Λαχανικά και Φρούτα
- Ριζώδη λαχανικά: Γονίδια (neeps), καρότα (ποικιλίες μωβ/άσπρα), παστινάκια, σκιρρέτ. Βραστά, πατατοποιημένα, ή σε στούφια.
- Πράσινα: Λάχανο (colewort), λάχανο, πράσα, κρεμμύδια, σκόρδα. Συχνά μαγειρεμένα πολύ με κρέας.
- Οσπριά: Αρακάς και φασόλια (ξηρά), παχυνόμενα σε ποτάγια.
- Φρούτα: Μήλα, αχλάδια, δαμάσκηνα, κεράσια, βερίκοκα (άγρια φράουλες, μπλαμπέρρια). Τρώγονται φρέσκα την εποχή· ξηραμένα, διατηρούμενα σε μέλι, ή γινόμενα γλυκά για χειμώνα. Ηλιακά υπήρχαν στα βασιλικά παλάτια.
Αρωματιστές και Πολυτέλειες
Μπαχαρικά (κινάμωμο, μοσχοκάρυδο, γαρύφαλλο, ντζίντζερ, πιπέρι, σαφράν) ήταν ακριβά εισαγόμενα, χρησιμοποιούμενα φιλοδόξως στο βασιλικό τραπέζι για να επιδειχθεί πλούτος. Σάκχαρο (εισαγόμενο από Μαδέιρα, αργότερα Βραζιλία) εμφανιζόταν σε μαρτzipάν (μαρτzipάν), κομφίτς, και γλυκασμένα πιάτα. Βότανα (μαϊντανός, φασκόμηλο, θυμάρι, μέντα, ύσσωπος) ήρθαν από τους κήπους του παλατιού.
Ποτά
- Μικρή Μπύρα / Ζύθος: Χαμηλή αλκοολούχη, θρεπτική, ασφαλέστερη από νερό. Τυπικό καθημερινό ποτό για όλες τις ηλικίες.
- Γάλα / Γουρνιά: Φρέσκο ή ζυμωμένο.
- Κρασί: Εισαγόμενο γαλλικό (κλαρέ, λευκό) και ισπανικό σάκ (ξερέζ). Αραιμένο με νερό και μπαχαρικά (ιπποκράς) για παιδιά.
Η Γαλική Επιρροή (1548–1561)
Από τα 5 ετών, η Μαίρη μεγάλωσε στο γαλλικό δικαστήριο (Ενρικού Β΄ και Καθερίνα ντε Μετίσι). Το γεύμα της μετατόπισε σε εξελιγμένη γαλλική κουζίνα: λεπτές σάλτσες, πατέ, ζυμώματα, αγγινάρες, σπαράγγια, πεπονιά, και πολύ μεγαλύτερη χρήση σακχάρω/μπαχαρικών. Αυτή η γαλλική βάση σχήμασε τις γεύσεις της για την ζωή, συγκρουόμενη με την απλούστερη σκωτική κουζίνα όταν επέστρεψε το 1561.
Συνοψίζοντας, η διατροφή της Μαίρης στην παιδική της ηλικία ήταν μια υψηλής στάσης έκδοση του σκωτικού εποχιακού κύκλου—πλουσία σε βρώμη, διατηρημένα κρέας/ψάρι, γαλακτοκομικά, και ριζώδη λαχανικά—υψωμένη από γαλλική εξέλιξη κατά τα διαμορφωτικά της χρόνια στο εξωτερικό.
