Ιρανικό Πετρέλαιο: Χαρακτηριστικά & Γεωπολιτική Σημασία

Το ιρανικό πετρέλαιο αναφέρεται στην πετρελαίου παραγωγή στο Ιράν—κράτος με το 3ο μεγαλύτερο αποδεδειγμένο αποθέματα παγκοσμίως (~157δισ. βαρέλια, 2023) και 2ο μεγαλύτερα αποθέματα αερίου.

Κύριες Ποιότητες

• Iran Heavy (28–30° API, 1,5–2% θείο) — βασική εξαγωγική ποιότητα
• Iran Light (33–34° API, 1,3% θείο) — premium, υψηλότερη απόδοση βενζίνης
• Foroozan (30° API, 2,1% θείο) — εξωπλαίσιο
• Soroush / Nowruz — ελαφρύτερα, χαμηλότερο θείο

Προφίλ Ποιότητας

• Μέσο-βαρύ, μέσο-ξινό — ταιριάζει σε σύνθετες ραφινατορίους (kokking, υδροκράκινγκ)
• Χαμηλότερο θείο από Basrah Heavy, Arab Heavy
• Υψηλή απόδοση ναφθάς — πολύτιμο για πετρελαιοχημικά

Δυναμική Εξαγωγών

• Προ-2012: ~2,5 εκ. βαρέλια/ημέρα στην Ευρώπη, Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Κορέα
• Εποχές επιβολών (2012–15, 2018–παρόν): Δραματικές μειώσεις, «φανтомατικό στόλο», μπάρτερ, καταβολή γιουάν/ρουπιών
• Τρέχον (2024): ~1,5 εκ. βαρέλια/ημέρα, κυρίως στην Κίνα (μέσω μεσάζοντων), Συρία, Βενεζουέλα

Οικονομικό & Στρατηγικό Ρόλο

• ~70% κρατικών εσόδων, 80% εξαγωγικά έσοδα (προ-επιβολές)
• Μέλος OPEC (2ο μεγαλύτερα αποθέματα στο OPEC)
• Διαπλοκή Στενού Ορμούζιες

Το ιρανικό πετρέλαιο παραμένει γεωπολιτικός άξονας—η ροή του διαμορφώνει παγκόσμιους ισορροπίες, τιμές και διαπραγματεύσεις.