Το σύγχρονο αεροπλάνο είναι μια πολύπλοκη μηχανή με διάφορα συστήματα που λειτουργούν μαζί για να κάνουν δυνατή την ελεγμένη πτήση. Ωστόσο, τα αεροπλάνα της σήμερα μοιράζονται ορισμένα βασικά χαρακτηριστικά με τα πρώιμα αεροσκάφη που καθιέρωσαν τη βιομηχανία αεροναυτικής. Όλα τα αεροπλάνα μοιράζονται ορισμένα θεμελιώδη στοιχεία.
Ένα αεροπλάνο χωρίς κινητήρη ονομάζεται πιο σωστά elytroplano, οπότε μια πηγή ενέργειας είναι απαραμέτρητο μέρος ενός αεροπλάνου. Τα περισσότερα αεροπλάνα χρησιμοποιούν είτε ελίκες, οι οποίες κινούνται από έναν κινητήρα εσωτερικής καύσης, είτε κινητήρες jet, οι οποίοι χρησιμοποιούν ρυτίδες για να δημιουργούν ώθηση. Οι κινητήρες που χρησιμοποιούνται σε ένα αεροπλάνο με ελική είναι παρόμοιοι με αυτούς σε αυτοκίνητο ή φορτηγό και συνήθως είναι turboχαρτζημένοι για να παράγουν περισσότερη ισχύ σε υψηλότερες υψόμετρα. Οι κινητήρες jet εκπέμπουν αέρα που έχει συμπιεστεί στη ροτέρ, παρέχοντας περισσότερη ισχύ από τις ελίκες και επιτρέποντας στα αεροπλάνα να πετάνε ταχύτερα, πιο μακριά και ψηλότερα.
Το εσωτερικό ενός αεροπλάνου, γνωστό ως καμπίνα, χωρίζεται σε διάφορα τμήματα όπως η καμπίνα φορτίου, η καμπίνα επιβατών και το cockpit. Το μήκος του σώματος του αεροπλάνου ονομάζεται φουσελάζ. Το cockpit, ή flight deck, βρίσκεται στην μπροστινή μεριά του αεροσκαφούς και περιέχει τον σταθμό του πιλότου με όλα τα απαραίτητα όργανα και ελέγχους για να πετάξει το αεροπλάνο. Μέσα στην καμπίνα επιβατών, βρίσκονται οι περιοχές καθίσματος, οι τουαλέτες και η γκαλέ (κουζίνα). Η καμπίνα επιβατών περιέχει επίσης περιοχές αποθήκευσης και, συχνά, εξοπλισμό ψυχαγωγίας όπως οθόνες τηλεόρασης.
Για να μπορεί ένα αεροπλάνο να διευθυνθεί από τον πιλότο, πρέπει να περιέχει ένα σύστημα τιμονιών και φλιπ φλαπ που μπορεί να ελεγχθεί από το cockpit. Το τιμόνι είναι ένα κατακόρυφο flap που βρίσκεται στην ουρά του αεροπλάνου, προσαρτημένο στον κατακόρυφο σταθεροποιητή (που μοιάζει με ένα κατακόρυφο φτερό). Το τιμόνι γυρίζει για να αλλάξει την yaw του αεροπλάνου, στρίβοντάς το αριστερά ή δεξιά. Ο οριζόντιος σταθεροποιητής, επίσης στο πίσω μέρος του αεροπλάνου, μπορεί να γυρίσει για να ελέγξει την κίνηση προς τα πάνω και προς τα κάτω (γνωστή ως pitch). Άλλα flaps στα φτερά ίδια, γνωστά ως ελικόπτερα, ελέγχουν την roll του αεροπλάνου από πλευρά σε πλευρά, κάτι που βοηθάει στην εκτέλεση πιο αιχμηρών στρίψεων.
Φυσικά, ένα αεροπλάνο χρειάζεται φτερά για να πετάξει. Τα φτερά παρέχουν άντληση χειρίζοντας τον τρόπο που ο αέρας ρέει πάνω από αυτά, δημιουργώντας περιοχές υψηλής και χαμηλής πίεσης κάτω και πάνω από το φτερό και σέρνοντας το αεροσκάφος προς τα πάνω. Το σχέδιο των φτερών είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει εκτεταμένα τεστ, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης αεροδυναμικού σωλήνα για μέτρηση των επιπτώσεων ακόμα και ελαφριών αλλαγών στο σχήμα ή το υλικό επιφάνειας ενός φτερού. Τα φτερά περιέχουν flaps που ο πιλότος μπορεί να αλλάξει για να αυξήσει ή να μειώσει την ποσότητα της άντλησης κατά την απογείωση ή την προσγείωση.
Το cockpit ενός αεροπλάνου περιέχει το εκτεταμένο σύστημα ελέγχων που είναι διαθέσιμο στον πιλότο και αντιπροσωπεύει όλα τα άλλα μέρη του αεροσκαφούς. Τα φρένα και το τιμόνι ελέγχονται με τρόπο παρόμοιο με την οδήγηση αυτοκινήτου, με ένα τιμόνι και αρκετά ποδαρικά πεδάλ. Οι κινητήρες μπορούν να ενεργοποιηθούν ή να απενεργοποιηθούν με ένα χειριστήριο. Τα σύγχρονα αεροπλάνα περιλαμβάνουν επίσης πιο προηγμένη τεχνολογία όπως ραδιόλοκατορ και δορυφορική τοποθέτηση, που εμφανίζονται جميعًا σε μια σειρά οθονών μπροστά στον πιλότο. Το cockpit περιέχει επίσης όλο τον ραδιοεξοπλισμό που απαιτείται για επικοινωνία με τον έλεγχο αεροπορικής κίνησης στο έδαφος.
